Oʻzligingni bil
«Oʻzligingni bil» — Delfidagi Apollon ibodatxonasi peshtoqidagi yozuv. Delfi Fokidadagi Parnas togʻining janubiy yonbagʻri etagida joylashgan.
Tirik Olov
«Dunyo, hokimiyat va ma'no haqida. Tushunish, shunchaki bilish emas.»
Tirik Olov — dunyoni o'zgartirayotgan kuchlar haqidagi mustaqil tahliliy loyiha: jahon iqtisodiyoti, geosiyosat, energetika, sivilizatsiyalar, tarix va falsafa. Biz faqat voqealarni emas, sabablarni tushuntiramiz.
Ruscha versiya: livingfireworld.com
Buyuk Britaniya koʻmir energetikasiga nuqta qoʻydi. Bu uning sanoati uchun nima anglatadi?
1980-yillarning oxirida Buyuk Britaniya elektr energiyasining qariyb 70 foizi koʻmirda ishlab chiqarilardi. Endi u koʻmir generatsiyasidan toʻliq voz kechgan birinchi G7 davlatidir.
Jahon energetika paradoksi: talab oshib, neft-gaz sektoriga investitsiyalar kamaymoqda
2026-yilda jahon energetika investitsiyalari qariyb $3,4 trln ga yetishi prognoz qilinmoqda, biroq neft sektoriga investitsiyalar $500 mlrd dan pastga tushadi. Talab rekord darajada oʻsayotgan bir paytda taklifning strukturaviy tanqisligi xavfi ortmoqda.
Ormuz boʻgʻozi nafaqat neft, balki jahon iqtisodiyotining raqamli tuguniga aylanmoqda
Ormuz boʻgʻozi endi nafaqat neft darchasi. Uning tubi orqali Fors koʻrfazi raqamli iqtisodiyotini dunyo bilan bogʻlaydigan suv osti kabellari oʻtadi va bu boʻgʻozni jahon iqtisodiyotining strategik tuguniga aylantiradi.
So'nggi materiallar
Arxiv
Xitoyning strategik chuqurligi va uning manfaatlarining AQSh manfaatlariga toʻqnashuvi Osiyo-Tinch okeani mintaqasida
Ushbu infografika AQSh Xitoyga qarshi to'qnashadigan INDOPACOM mas'uliyat zonasidagi murakkab operativ vaziyatni ko'rsatadi. Xitoy portlarga sarmoya va xavfsizlik aloqalari orqali strategik chuqurligini kengaytirib, Osiyo-Tinch okeanida AQSh manfaatlariga to'qnashadi.
Jahon oltin bozori kapitallashuvi 20 trln dollardan oshdi
Jahon oltin bozori kapitallashuvi 20,8 trln dollardan oshdi: 272 000 metrik tonna oltin topilgan, 2024-yilda 3 670 tonna ishlab chiqarilgan va Xitoy yetakchilikni saqlab qolgan.
Eski koʻmir elektr stansiyalari va yangi texnologiyalar
AQSh dunyodagi eng qadimgi koʻmir elektr stansiyalariga ega: ularning oʻrtacha yoshi kelasi yili 50 yoshdan oshadi, 92 ta yadro reaktori esa dunyoda uchinchi eng qadimgi hisoblanadi.
Global Janub mamlakatlarida iqtisodiy oʻsish
Bugungi kunda eng tez rivojlanayotgan iqtisodiyotlar Lotin Amerikasi, Afrika va Osiyoda joylashgan boʻlib, ular birgalikda Global Janub deb ataladi. Gayana yalpi ichki mahsuloti 2021-2022-yillarda ikki baravar oshdi, Afrika davlatlari esa 2028-yilgacha oʻrtacha 6–8% oʻsishi kutilmoqda.
Xalqaro transport koridori (XTK) «Shimol – Janub»
2000-yil 12-sentabrda Rossiya, Hindiston va Eron «Shimol – Janub» xalqaro transport koridorini tashkil etishga kelishib oldi. Uning uzunligi 7200 km boʻlib, Suvaysh kanali orqali oʻtadigan dengiz yoʻlidan qisqaroq va arzonroq.
Dunyoda harbiy xarajatlarning 2023-yildagi oʻsishi
SIPRI hisobotiga koʻra, 2023-yilda dunyo boʻylab mudofaa xarajatlari soʻnggi oʻn yillikdagi eng yuqori surʼatda oʻsdi va 2,443 trillion dollarga yetdi; NATO umumiy hajmning 55 foizini tashkil etdi.
Dunyo diqqat markazida
Odamlar va fikrlar
Odamlar va fikrlar
Charles-Louis de Montesquieu
Hannibal
247–183 до н.э.
Immanuel Wallerstein
Karl von Eckartshausen
Luis Arce
Plato
Ray Bradbury
Socrates
469–399 до н.э.
Solon
Winston Churchill
“Jahon iqtisodiyotida gegemonlik deganda bir davlatning boshqalarga bir qator qoidalarni majburan yuklash qobiliyati tushuniladi”— Immanuel Wallerstein
Atlas
Arxiv
Britaniya imperiyasi qudrat cho'qqisida (1922)
1922 yilga kelib Britaniya imperiyasi 36 190 000 km² — dunyo quruqlik yuzasining qariyb to'rtdan bir qismi — va 480 million kishini, ya'ni sayyora aholisining taxminan 24 foizini nazorat qilgan.
Osiyoning til xaritasi
Osiyo tillari va til oilalarini ko'rsatuvchi xarita.
Aholi jon boshiga YaIM o'sishi va texnologiyalar (1000–2000)
Yangi texnologiyalarga kiritilgan sarmoyalar hisobiga aholi jon boshiga YaIM ning 1000 yildan 2000 yilgacha bo'lgan o'sishi.
AQShning Germaniyadagi harbiy bazalari
AQShning Germaniyadagi harbiy obyektlari (bazalari).
Dunyo mintaqalari bo'yicha aholi soni dinamikasi (BMT prognozi)
BMT ning 2022 yilgi prognoziga ko'ra dunyo mintaqalarida aholi soni dinamikasi.
Dunyoning diniy xaritasi
Dunyoning diniy xaritasi.
Tirik Olov Telegram va Threads'da
Dunyo, iqtisodiyot, geosiyosat va ma'no haqida qisqa tahlillar, muhim fikrlar va kuzatuvlar.