«Hamma narsaga ishonish kerak emas, ammo hamma narsani ham rad etmaslik kerak: hamma narsani ko‘zdan kechirish dononing burchidir; u yaltiroqlik bilan ko‘zi qamashmaydi, balki haqiqatni qidiradi.

…Inson qo‘pol his-tuyg‘ularga qanchalik ko‘p bog‘liq bo‘lsa, uning ruhi Tabiat sirlaridan shunchalik uzoq bo‘ladi.

Inson ruhiy kuchida qanchalik o‘ssa, shunchalik shahvoniy jihatdan kamayadi. Tabiat faqat hislari nozikroq bo‘lgan kishi bilan gaplashadi; faqat unga uning ovozi eshitiladi. Yuqori mavjudotlar faqat qalbi xotirjam, a’zosi ehtiroslar bo‘roni bilan kar bo‘lmagan kishiga aniq gapiradi…

Qadimgi odamlar xudolar odamlar bilan faqat tushda gaplashadi, deb ta’kidlashgan. Musiqachi bo‘shashgan torlarda chala oladimi? Ammo ular uyg‘un sozlangan bo‘lsa, u qanchalik go‘zal chalar edi!

Haqiqat, poklik va sevgi ruhiy olamning tonlaridir; torlar sozlanmagan bo‘lsa, ular qalbimiz asbobida yangramaydi.»

(Karl Ekartsxauzen (1752-1803) — nemis mistigi, yozuvchisi, faylasufi va huquqshunosi).