Iqtibos · Iqtiboslar · 14-sentabr, 2026
“Stalin bilan uchrashuv”
— Winston Churchill
AQShRossiyaiqtiboslartarixsiyosat

«Stalin bilan uchrashuv menda katta qiziqish uyg’otdi. Tashrifimning asosiy maqsadi prezident Ruzvelt bilan o’rnatgan o’zaro ishonch va to’liq ochiqlik munosabatlarini o’rnatish edi. O’ylaymanki, hayotning ko’p sohalarida hanuz jiddiy to’siqlar tug’dirayotgan o’sha baxtsiz Bobil minorasi voqeasiga qaramay, men sezilarli muvaffaqiyatga erishdim.

Rossiya uchun o’zining iztiroblari chog’ida bu buyuk, urushda toblangan sarkardaning boshchiligida bo’lish katta omad bo’ldi. Bu inson — hayoti og’ir va bo’ronli davrlarda o’tgan o’sha zamonlarga mos keladigan salmoqli, atoqli shaxs; bitmas-tuganmas mardlik va iroda kuchiga ega inson hamda muloqotda to’g’ridan-to’g’ri, hatto beandisha bo’lgan inson — bu meni, Jamoalar palatasida o’sgan kishini, ayniqsa javob beradigan narsam bo’lgan paytlarda, umuman ranjitmadi.

Eng muhimi, bu inson barcha odamlar va barcha millatlar uchun, lekin ayniqsa buyuk odamlar va buyuk millatlar uchun juda muhim bo’lgan o’sha najotkor hazil tuyg’usiga ega. Stalin shuningdek menga o’zining chuqur va sovuqqon hikmati hamda har qanday illyuziyaning to’liq yo’qligi bilan ta’sir qildi. O’ylaymanki, men unga bu urushda biz u bilan yaxshi va sodiq o’rtoqlar ekanligimizni his qildirdim — ammo bu, oxir-oqibat, so’z bilan emas, balki amal bilan isbotlanadigan narsadir».

(1942-yil 8-sentabrdagi «Harbiy vaziyat to’g’risida» deb nomlangan Jamoalar palatasi oldidagi nutqidan parcha. Bu nutqda bosh vazir Cherchill boshqa batafsil ko’rib chiqilgan harbiy-siyosiy masalalar bilan birga, AQSh prezidentining shaxsiy vakili Averell Garriman bilan Moskvaga qilgan safari haqida so’zlab beradi va Moskvada Stalin bilan birinchi uchrashuvidan taassurotlarini o’rtoqlashadi).